DELVINE

 

Rrethi DELVINE

 

Rrethi Delvine ben pjese ne qarkun Vlore dhe eshte i perbere nga⁽¹⁾: BASHKIA/QYTETI Delvine; KOMUNA Qender Delvine: Bamatat, Vllahat, Rusan, Lefterhor, Kakodhiq, Sopot, Stjar, Vane; KOMUNA Finiq: Finiq, Buronje, Çlirim, Vrion, Karahaxhe, Bregas, Blerimas; KOMUNA Mesopotam: Mesopotam, Kardhikaq, Pece, Muzine, Dhrovjan, Krongj, Bistrice, Velahove, Livine, Brajlat, Sirakat, Kostar, Fitore, Krane, Ardhasove; KOMUNA Vergo: Vergo, Tatzat, Kalase, Fushe Verri, Senice, Kopaçez, Qafe Dardhe, Bajkaj.

 

·  Kalaja në qytetin e Delvinës. 

·  Qyteti antik Foenike në fshatin Finiq (Qyteti i poshtëm). Ishte qyteti më i pasur, më i fortifikuar dhe më i fuqishëm në gjithë Epirin. Finiqi shtrihet mbi platformën e një kodre të përzgjatur, rreth 2 km dhe me gjerësi rreth 420 m. Fortifikimet ndahen në tri grupe kryesore, që i përgjigjen dhe konfiguracionit të terrenit në rrafshin e sipërm të kodrës. Akropoli zë një gjatësi prej 650 m, duke filluar nga skaji lindor. Pas tij vazhdon dhe për 500 m zgjerimi i akropolit. Një mur i gjatë mbronte anën jugore të kodrës, duke përfshirë kështu pjesën kryesore të qytetit të fortifikuar, ndërsa një mur i katërt, më i gjati, rrethonte krejt konturin natyror të plaformës së kodrës me një gjatësi prej 5 km. Gjerësia e mureve është 3,10 m. I gjithë ky sistem fortifikimi nuk u realizua në një kohë, por edhe pas përfundimit të tij pati riparime të pjesshme të mureve. Këto periudha të ndryshme ndërtimi pasqyrohen në stilet e murëzimit dhe në teknikën e përdorur për ndërtimin e tyre. Kështu kemi mure të stilit trapezoidal dhe drejtkëndësh. Nga këto të fundit, faza më e vonë është realizuar me blloqe me përmasa më të vogla. Në muret me blloqe drejtkëndëshe janë përdorur dy teknika ndërtimi. Në fortifikimet e Finiqit të bien në sy disa trakte muresh të ndërtuara me blloqe drejtkëndëshe gjigante, ku përmasat e një guri arrijnë gjatësinë 3,20 m, lartësinë 2,20 m dhe trashësi 1,60 m. ⁽⁴⁾

·  Kisha e Manastirit të Sh. Kollit në Mesopotam. 

·  Kalaja e Skllapuas në fshatin Vergo. 

·  Varret (Varoshi) në fshatin Vergo. 

·  Ura e gurtë e Tatzatit mbi lumin e Kalasë, nën shkëmbin pranë fshatit Tatzat - Rrëzomë - Delvinë. 

·  Ura e Çines mbi lumin Kalasë ndërmjet fshatrave Tatzat dhe kalldrëmi pranë tij në të majtë fshati Rrëzomë - Delvinë. 

·  Ura e Jesir ndërmjet Lagjes Qendër dhe Fshatari në Rrëzomë. 

·  Tempuli antik në Dobër afër Livadhjasë, Delvinë. 

·  Kompleksi urbanistik në Lagjen Lejla Malo në qytetin e Delvinës. 

·  Kisha e Sh. Janit në rrethin e Delvinës. 

·  Kisha e Sh.Kollit në fshatin Dhrovjan i Sipërm. 

·  Shtëpia  e Vasil Zhupës në fshatin Dhrovjan i Sipërm. 

·  Shtëpia  e Evro e Amalia Koçolenit në fshatin Dhrovjan i Sipërm. 

·  Shtëpia  e Jorgji e Koço Agorës në fshatin Dhrovjan i Sipërm.

·  Xhamia Gjin Aleksit në fshatin Rusanj.   

·  (Per te tjerat shih: Sarande)

Gjithashtu gjenden edhe shumë monumente natyre⁽³⁾, shume të bukura për t’u vizituar, që janë:

· Rrapi i Muzines

· Rrepet e Rusanit

· Rrepet e Delvines

· Pylli i Lefkes (Delvine)

· Pylli i Bushecit

· Valanishtet e Dhrovjanit

· Rrapi i Kalase

· Melleza e Rezomes

· Fosilet e Lerfterhorit

· Bokerimat e Muzines

· Karsti i Delvines

· Rriga e Gjarperit

· Karsti i Bashajve

· Karsti i Gorjanit

· Shpella e Tatzanit

· Ujevara e Kardhikaqit

· Burimi karstik i Oknos

· Syri i kalter

 

 

Në këtë rreth, duke u mbështetur në kriteret e Qendrës Botërore të Ruajtjes së Natyrës (IUCN), janë shpallur edhe këto zona të mbrojtura si parqe kombëtare.

 

· Syri i Kaltër, me sip. 180.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se III me VKM nr.102, datë 15.01.1996

· Rrëzomë, me sip.1,400.0 ha, zone e mbrojtur e kategorise se IV me VKM nr.102, datë 15.01.1996